How was the ready made?

'De Fontein', R. Mutt; Marcel Duchamp, 1917

De Cultuur van het Moderne; Experiment; Duchamp

Een frisse Uiensmaak
(1 minuut 46 seconden)
Korte audiosketch van 'de mannetjes van de radio', Hans Teeuwen en Pieter Bouwman.
download als mp3
 
No Logo, Naomi Klein, 2002
 
Wat logo's en signaturen doen is het veranderen van context. Een trui is niet langer slechts een trui maar krijgt inhoud door het als lijdend voorwerp van een zogenaamd brand te presenteren. Het is drager van een boodschap, een achterliggende gedachte/gevoel/beleving. Het logo en/of de signatuur verleend de status aan het object en bevestigd de toegevoegde waarde. Lees het volgende stukje en maak de bijbehorende opdracht. Opdracht 1
 
 
'Multiples ­ Evervess II', Joseph Beuys, 1968

In de beginperiode van de moderne kunst zien we een vergelijkbare ontwikkeling bij het ontstaan van de ready-mades. Iemand die op een radicale manier reageerde op de ontwikkelingen in de maatschappij en de kunsten was de uit Frankrijk afkomstige Marcel Duchamp. Met de introductie van zijn ready-mades heeft hij de kunsten een conceptuele impuls gegeven, maar zijn oeuvre is beter af met een completere beschouwing. Zijn meest beruchte ready-made is 'de fontein', een pispot op zijn kant gezet. Het is gemakkelijk om zijn ontwikkelingen op schildergebied over het hoofd te zien in de schaduw van dit banale urinoir. Dus voordat we het over dit 'kunstwerk' hebben eerst een korte introductie op de persoon Duchamp en zijn prestaties op schildergebied.
 

Dit schilderij laat duidelijk zien dat Duchamp een behoorlijk getalenteerd schilder was. In een periode waarin veel kunstenaars actief waren in de experimentele schilderkunst en de verschillende avant-garde stromingen ontstonden, hopt Duchamp van stijl naar stijl. Hij heeft familie en vrienden in verschillende kunststromingen en verschillende kunstdiciplines. De ontwikkeling van zijn werk laat invloeden zien uit vele hoeken, ook de fascinaties voor fotografische techniek(zoek op; Muybridge) en illustratie(drukwerk) keren hierin terug. In 1912 wordt dit schilderij geweigerd voor een expositie in de 'Salon des Independants', omdat het niet in de lijn lag van de andere exposerende kubisten. Het was te futuristisch. Duchamp was aanhanger van geen van beide pamfletten dus vond hij het eigenlijk allemaal maar onzin. Kunst was in zijn ogen meer dan de retinale beleving, d.w.z. pleziering van het oog(=retina). Er moet een concept worden gecommuniceerd. Een dialoog met de toeschouwer en de omgeving. Het duurde dan ook niet lang of Duchamp stopt met schilderen.

Inmiddels woonachtig in New York, gevlucht voor de oorlogen, werkt hij jarenlang aan 1 project; 'Bruid door haar vrijgezellen ontbloot, zelfs' of 'Het grote glas' om het na 10 jaar werk voorgoed onaf te verklaren en als zodanig te presenteren (1923). In dit werk komen veel van Duchamps ideeën en concepten samen. Ook het gebruik van onbegrijpelijke en dubbelzinnige titels en homofonen(*woorden die 'fonetisch' gelijk zijn maar andere betekenissen hebben*) helpen Duchamp om de beeldende interpretatie op losse schroeven te zetten. Om een goede indruk van de ontwikkeling en ontstaansgeschiedenis te krijgen en de vele mogelijke interpretaties ervan, ga naar www.understandingduchamp.com en bekijk de multimedia versie van de vrijgezellenmachine. Hier is zijn complete loopbaan als kunstenaar te volgen en kan je inspiratie opdoen voor de volgende opdrachten. Opdracht 2


*bijvoorbeeld het alter-ega dat Duchamp zichzelf aanmeet; Rrose Selavy wat fonetisch ook kan worden opgevat als; eros-c'est la vie; Liefde, dat is het leven.*
 
Al tijdens het schilderen begint Duchamp met het maken van de eerste ready-mades. In eerste instantie slingeren deze nog rond in zijn atelier ter inspiratie. Veel originelen zijn onvindbaar en vele replica's worden gemaakt en voorzien van een signatuur. Ook van de pispot zijn een aantal replica's gemaakt, niet echt ingewikkeld met zo'n massaproduct. Het eerste exemplaar was uitgezocht door Duchamp uit een etalage van een sanitair groothandel. Duchamp tekende met het pseudoniem R. Mutt. De merknaam van het pissoir was R. Mott. De expositie waar hij het voor inleverde was mede door hemzelf georganiseerd, 'The society of independent artists'. Als men de contributie van 6 dollar kon neerleggen kon men werk exposeren. De fontein werd niet ge-exposeerd. Het volgende stukje tekst is afkomstig uit een verdediging van de fontein, door Duchamp zelf:
"Mr. Mutts fontein is niet immoreel, dat is absurd, net zo min als een badkuip immoreel is. Het is iets wat je in alle etalages van winkels die sanitair verkopen kunt zien. Of Mr. Mutt het urinoir nou eigenhandig gemaakt heeft of niet, is niet belangrijk. Hij heeft het uitgezocht. Hij heeft een alledaags gebruiksvoorwerp genomen, het zo opgesteld dat zijn eigenlijke functie achter een nieuwe titel en zienswijze verdwijnt ­ hij heeft een nieuwe gedachte voor het object gecreëerd." Opdracht 3
'The impossibility of death in the mind of someone living', Damien Hirst, 1991